CLİNAMEN

EMEL İRTEM

CLİNAMEN *

afrika’da bir tür bitkinin yürüdüğünü gören misyoner ne yapacağını bilemez hâlde koşmaya başlamış. bitki de onu takip etmiş. misyoner bir uçurumun kıyısına gelmiş ve umutsuzca diz çökmüş. korkmuş bir şekilde aşağıya bakmış. oradaki kemik kalıntılarına takılmış gözü. kendi bedenini yoklamış. parmak uçlarıyla kaval kemiğini, çenesini, omuzlarını…

“güneş bir zerdaliden doğuyor,” demiş.

zerdalinin ana vatanı neresi ki?

bir ter damlası alnından kayıp gözüne girmiş. sonra ağlamış sarsılarak. belki saatlerce, belki günlerce…

derken bir rüzgâr esmiş. saçlarını öne savurmuş. o an aklına gelmiş; cebinden kutsal kitabı çıkarıp orada onu bekleyen bitkiye silah gibi doğrultmuş. çama benzeyen ama çiçekleri olan bitki yavaş yavaş yaklaşıp gölgesini misyonerin üstüne düşürmüş.
zavallı misyoner kaçacak yerinin olmadığını çok iyi biliyormuş. aşağı düşmeden ölmek istemiş. ölüp kendini aşağıda görmek istemiş. bunun gerçekleşmeyeceğini anlayınca tutup kendini aşağıya bırakmış…

bitki de onu takip etmiş. zaten çılgın bir bitkiden başka ne beklenir…
rüzgâr okudu:

“ÜF,” dedi.

zaten deli bir rüzgârdan başka ne beklenir ki…

bütün bunları yazdıktan sonra masadan kalktı. iki Depakin aldı. rakısından iki yudum içti. aklına on sekiz yaşından beri namaz kılmadığı geldi. kıbleyi parmağıyla tespit etti. boşluktaki herhangi bir yere parmak ucuyla çarpı koydu. namaza durdu. abdest alması gerektiğini hatırladı. banyoya gitmeden rakısından bir yudum daha aldı. sigarasından bir nefes çekti. abdestin sıralamasını düşündü.

el, ağız, burun…

yüz mü önce, kol mu önce, baş mı önce?

durdu.
cep telefonuna bakmak için salona geçti. rakıdan bir yudum, sigaradan bir nefes… ezbere bildiği bir numarayı aradı. numara cevap vermedi. rakıdan bir yudum daha aldı. şişeye baktı. şişe bitmek üzereydi. tekel bayiini aradı. bir şişe rakı siparişi verdi. kapatmadan önce adama:
“abdest almayı biliyor musun?” diye sordu.

adam bildiğini söyledi.

“o hâlde bir kâğıda yaz, rakıyı getiren çocukla yolla,” dedi.

adamın cevap vermesine izin vermeden telefonu kapattı. masada son yazdıklarına baktı. güldü. kâğıdı buruşturdu, yere attı. balkona çıkıp siparişini beklemeye başladı.

zaman geçti.

bir kâğıt, bir kalem aldı. kulağını kaşıdı. kulağı aktı. belki de akmadı. emin olamadı.

zil çaldı.

bir çocuk siparişi getirdi. bir kâğıt uzattı. kâğıtta rakı borcu yazılıydı.

“hani abdest?” diye sordu.

çocuk anlamadı.



“sen abdest almayı biliyor musun?” dedi.

çocuk başını salladı.

“önce kollar mı, yoksa baş mı?”



çocuk:
“önce niyet,” dedi.

bu cevap hoşuna gitti. hemen dönüp biraz evvel aldığı kâğıda büyük harflerle NİYET yazdı. çocuktan kurtulmak istediği için ona parasını verdi.

“kulağım yerinde duruyor mu?” diye sordu.

çocuk:
“yerinde,” dedi.

çocuğun yüzüne kapıyı kapattı. banyoya gitti. aynada kulağını kontrol etti. çeşmeyi açtı.

“niyet ettim niyet etmemeye,” dedi.

ellerini yıkadı. başını yıkadı. ayaklarını yıkadı. gitti, namaza durdu.

secdedeyken telefon çaldı.

kalkıp telefonu açtı.

şöyle dedi:

“aşk tanrı’nın içinden geçip gitmektir.”

telefondaki ona ilaçlarını alıp almadığını sordu.


“ilaçlar bence mekruhtur,” dedi. “delilik, dünyaya farklı bir bakış açısından bakmaktan başka bir şey değildir. beni rahat bırak. niyet etmemeye niyet edeceğim. bunu ben oluncaya kadar yapacağım. ben olunca dünyadan çıkacağım.”

sesi kısıldı.

telefonu kapattı.

secdeye vardı, oturdu, ellerini açtı.

“allah baba, devrim şehitlerine iyi bak,” dedi.

sonra kanepeye uzandı. günlerdir uykusuzdu. gözlerini kapattı.

kalbinin içinde bir uçurum açıldı.

kendini oradan aşağıya bıraktı.

*Clinamen : Lucretius’un De rerum Naturası’nda varlığı mümkün kılan “öngörülemez bir sapma” kavramını ifade eder. Bu sapma rastlantının, özgürlüğün, yeni oluşların başlangıcıdır..